Swiftparkiet  (Lathamus discoler)

Ondersoort(en)

De swiftparkiet kent geen ondersoorten.

Uiterlijke kenmerken en geslachtonderscheid

Formaat 25 cm.

Man: De hoofdkleur is groen. Het voorhoofd, de hals alsmede het voorste deel van de wangen is rood. Het rood van de wangen is omzoomd met een dunne gele rand. Achter deze gele rand gaat de kleur van de wangen over in blauwgroen. De schedel is donkerblauw van kleur. De borst en buik zijn geelachtig groen van kleur. De kleine vleugeldekveren en de onderstaartdekveren zijn rood. De vleugelranden zijn donkerblauw. De middelste staartveren zijn bruinrood van kleur met een donkerblauwe punt. De buitenste staartveren zijn bleek donkerblauw met een enigszins bruinrode gloed. Zowel de staart als de vleugels zijn puntig van vorm. De ogen bezitten een smalle grijze oogring met een oranje iris. De snavel is hoornkleurig bruin en de poten hoornkleurig grijs.

Pop: De pop lijkt op de man maar is in het geheel iets fletser van kleur. Ook hebben de meeste poppen een bruingele iris in plaats van een oranje iris zoals mannen. Poppen bezitten ook altijd een ‘witte vleugelstreep’ aan de onderzijde van de slagpennen. Verder zijn de veren aan de anaalstreek bij de mannen diep rood. Poppen daarentegen bezitten veel minder rood rond de anaalstreek en ook is het rood minder intensief van kleur.

Jongen: De jongen lijken op de pop maar zijn in het geheel bleker van kleur. Het rood aan de onderstaartdekveren ontbreekt. De iris van de ogen is bruin. Tevens bezitten jonge vogels een ‘witte vleugelstreep’ aan de onderzijde van de slagpennen. Meestal zijn de jonge vogels met rode veren op de onderbuik mannen en die met groene veren poppen. De jongen zijn na ca. 9 maanden op kleur. Op een leeftijd van 1 jaar zijn ze reeds geslachtsrijp.

Verspreidingsgebied en leefgebied

Het verspreidingsgebied van de swiftparkiet ligt in Tasmanië. De vogels komen hier talrijk voor en broeden hier in de zomer. In de herfst trekken ze naar het vaste land van Australië om daar te overwinteren. Ze vormen dan grote groepen. Het verspreidingsgebied op het vaste land loopt van Victoria in noordelijke richting tot Nieuw Zuid Wales en zuidelijk tot de kust van Queensland. In de lente keren de vogels terug naar Tasmanië. Swiftparkieten leven in het wild in hoofdzaak in de onmiddellijke nabijheid van eucalyptusbomen en andere honingdragende bloesembomen. Hier doen ze zich tegoed aan de bloesemblaadjes, nectar, stuifmeel, zaden en bessen maar ook insecten die op de bloemen en bloesem worden aangetroffen eten ze graag. Ze leiden een rondtrekkend bestaan en kunnen met hun slanke vleugels grote afstanden per dag afleggen. 

Gedrag

Swiftparkieten zijn zeer rustige en gemoedelijke vogels die totaal niet vernielzuchtig van aard zijn. Ze worden spoedig tam vooral als ze eenmaal aan hun verzorger gewend zijn. Door hun vredelievend karakter kunnen ze ook in een gezelschapsvolière met tropische vogels gehouden worden. Het zijn ook beslist geen lawaaischoppers. 

Broedproces in het wild

Het broedseizoen is afhankelijk van de bloesemtijd van de eucalyptusbomen. In het algemeen broeden ze van eind september tot januari. Als broedgelegenheid wordt veelal gebruik gemaakt van holten in (dikke) takken en stammen van hoge eucalyptusbomen die in de nabijheid staan van water. In de regel liggen de nestholten op een hoogte van 7 tot 20 meter. De nestholte wordt opgevuld met rottend hout. De pop legt gemiddeld 3 tot 5 eieren. De eieren worden om de dag gelegd en alleen door de pop bebroed. Na ca. 21 dagen komen de eitjes uit. De jongen worden de eerste week door de pop gevoerd, daarna helpt ook de man mee bij het voeren van de jongen. De jongen verlaten na ongeveer  5 weken het nest en worden dan nog een aantal weken door de man en de pop gevoerd. Opvallend is dat swiftparkieten zelden rechtstreeks naar het nest vliegen. Meestal wordt het laatste deel naar het nest klauterend afgelegd.

Broedproces in de volière

Swiftparkieten zijn op een leeftijd van 1 jaar geslachtsrijp en kunnen dan ook al ingezet worden voor de kweek. Als nestgelegenheid kan een nestblok verstrekt worden met een afmeting van 40 cm hoog, een bodemoppervlak van 15 x 15 cm. en een invlieggat van Æ 6 cm. Het is verstandig meerdere nestblokken te verstrekken zodat de vogels zelf hun keuze kunnen maken. Als nestmateriaal kan gebruik worden gemaakt van rottend hout, houtspaanders en of zaagsel welke vermengd wordt met potgrond of turf. De nestblokken kunnen begin maart in de volière worden opgehangen.Voordat de pop tot leggen overgaat verblijft zij vaak lange tijd in het nestblok. Als de vogels in broedstemming zijn vliegen ze vaak ijverig heen en weer in de volière. Tussendoor wordt de pop door de man gevoerd en vinden er regelmatig paringen plaats. De pop legt 3 tot 5 eitjes die om de dag worden gelegd. De eitjes worden alleen door de pop bebroed. Tijdens het broeden wordt de pop regelmatig door de man gevoerd. Het eerste jong wordt na ongeveer 19 - 21 dagen geboren. De vogels laten over het algemeen nestcontroles gemakkelijk toe. De jongen moeten op een leeftijd van ca. 9 dagen worden geringd met ringmaat 5 mm. Na ca. 10 dagen zijn bij de jongen de staart- en vleugelpennen zichtbaar en na 20 dagen zitten ze voor ongeveer 75% in de veren. Het eerste jong verlaat meestal tussen de 30^e en 35^e dag het nest. Drie weken nadat de jongen zijn uitgevlogen zijn ze zelfstandig.

Er zijn kwekers die met swiftparkieten in kolonieverband broeden en hier goede resultaten mee halen. Toch levert het broeden in kolonieverband ook wel eens problemen op. Het betreft dan vrijwel altijd ruzies tussen de vogels onderling. Naar mijn mening worden de beste resultaten behaald wanneer de vogels per paar in aparte volières worden gehouden.

Mutaties

Bij de swiftparkiet kennen we tot op heden de volgende mutaties.

• Faded                          - vererft autosomaal recessief

• Misty (bleekfactor)         - vererft autosomaal dominant

A. van Kooten