Veelkleurenparkiet  (Psephotus varius)

Opgemerkt dient te worden dat er bij de mannen, met name waar het het rood betreft, vele kleurvariaties mogelijk zijn.
Juist vanwege deze kleurvariaties dacht men vroeger met verschillende rassen te doen te hebben. Een gedachte die, naarmate de kennis over deze vogel groter werd, al snel weer werd verlaten.

De lichaamskleur van de pop is overwegend bruingroen. De onderstaartdekveren zijn lichtgroen, terwijl de buik geelachtig groen
van kleur is. In veel gevallen bezit de pop rond de inplant van de poten rode veertjes. Net als de mannen bezitten ook de poppen een schoudervlek. Bij de poppen is deze schoudervlek helder rood van kleur. In tegenstelling met de man bezit de pop nauwelijks een voorhoofdsband.

De grootte van de vogels varieert van ca. 26-28 cm.

De jongen laten reeds in het nestblok de kleur van de oudervogels zien. Het zal dan ook geen enkel probleem opleveren om de seksen in het nestblok reeds te onderscheiden.

Natuurlijk leefmilieu
Veelkleurenparkieten komen in een groot deel van Australië voor, waarbij hun voorkeur uitgaat naar droge, dorre gebieden.
Zo vinden we ze van het zuidwesten van Queensland tot in het midden van Nieuw-Zuid-Wales, alsmede in het noordwesten van Victoria, het midden van Zuid-Australië tot diep in West-Australié.
Veelkleurenparkieten leven van afwisselende kost en hebben er geen moeite mee een breed assortiment aan agrarische producten aan hun reeds gevarieerde menu toe te voegen. Ze eten niet alleen graszaden en onkruidzaden maar doen zich ook graag te goed aan gemorst graan op erven en stoppelvelden.
Verder voeden ze zich met vruchten, bessen (o.a. de Loranthus murravi) en bepaalde soorten insecten, zoals de larven van galwespen.
Heel vaak, zo valt in de literatuur te lezen, worden ze in gezelschap gezien van de roodrugparkiet (Psepthotus haematonotus), de soort waar ze nauw verwant aan zijn.
In het wild broed de veelkleurenparkiet in hoofdzaak in de holten van (dikke) takken van de eucalyptusboom. Hierin leggen ze 4-6 eieren. Net als bij de meeste holenbroeders zijn de eieren wit van kleur (In "holen" is er immers geen noodzaak tot camouflage?). Na 21 dagen broeden door de pop komen de eitjes uit. De jongen worden door beide ouders gevoerd. Nadat de jongen na ca. 5 weken het  nest verlaten hebben worden ze nog een aantal weken door de man en de pop gevoerd.

Huisvesting
Bij het houden van veelkleurenparkieten zijn een paar zaken van belang. Zoals reeds opgemerkt komen ze vooral voor in droge, dorre streken. Het natte en koude klimaat in ons land is dus niet ideaal voor ze. We zullen de volière hier dus op moeten aanpassen. Concreet betekent dit dat de volière voorzien moet zijn van een goed afgesloten en droog nachtverblijf, waarin ze de nacht kunnen doorbrengen of bij slecht weer in kunnen verblijven. Verder raad ik de houders van deze vogels aan om de buitenvolière in z'n geheel te voorzien van een dak en in ieder geval één van de zijkanten van de volière dicht te maken.
Ik heb namelijk ervaren dat de vogels niet altijd het nachthok opzoeken maar de nacht ook dikwijls doorbrengen in de buiten- volière. Ingeval het s'nachts gaat regenen, stormen etc. kunnen er gemakkelijk slachtoffers vallen onder de veelkleurenparkieten. Een ander voordeel van het volledig overkappen van de volière heeft is dat er minder snel ziekten zullen worden overgebracht door onze eigen inlandse vogels (mussen, spreeuwen e.d.).
De veelkleurenparkiet is namelijk een vogel die vrij veel op de grond vertoeft en daar al scharrelend gemakkelijk een worminfectie oploopt!
Mijn ervaring is dat ze s'winters gemakkelijk buiten gehouden kunnen worden, mits ze zoals reeds opgemerkt maar kunnen beschikken over een goed beschut nachthok.

Aanschaf
Als men veelkleurenparkieten aan wil schaffen is het verstandig vogels aan te schaffen die geheel door de rui zijn. Veel kwekers hebben namelijk slechte ervaringen met aangeschafte vogels die nog niet door de rui waren.
Bij de aanschaf van veelkleurenparkieten zal men goed moeten letten op het formaat. De vogels moeten ca. 28 cm. groot zijn en een goede brede borstomvang hebben. Zowel man als pop moeten qua type geblokt zijn.

Karakter van de vogel
Veelkleurenparkieten zijn buiten het broedseizoen rustige en verdraagzame vogels tegenover andere parkieten of tropische vogels. Het zijn geen schreeuwerds of knagers.
Mijn ervaring is dat een kweekkoppel het hele jaar rond onafscheidelijk van elkaar is.
Het is echter ten zeerste af te raden om ze in de broedtijd met soortgenoten in één vlucht te houden. In die periode zijn ze namelijk tegenover soortgenoten zeer vechtlustig en agressief.
Mijn ervaring is dat wanneer ze jongen hebben gemakkelijk nestcontrole toelaten.

Kweekervaring
Eind 1994 schafte ik mijn eerste paartje veelkleurenparkieten aan. Om zeker te zijn van onverwante vogels kocht ik beide vogels bij verschillende kwekers. Bij beide kwekers kocht ik jonge vogels die in 1994 waren geboren.
De vogels werden gehuisvest in een (overdekte) vlucht van 3x1x2m. met een aangrenzend nachthok van 1x1x1m.
Beide vogels werden eerst in naast elkaar gelegen vluchten gehuisvest om te kijken of ze elkaar zouden verdragen. Het klikte direct. Beide vogels vertoonden direct grote interesse in elkaar zodat ik ze al snel bij elkaar plaatste.
Daar ik niet met te jonge vogels wilde broeden gaf ik hun het eerste jaar (1995) geen nestblok. In het seizoen 1996 was het echter zover dat ik met de vogels kon kweken.  
Omdat ik in de literatuur had gelezen dat het zeer vroege broeders waren kregen ze van mij reeds in de laatste week van februari de beschikking over een nestblok. Een nestblok die werd opgehangen in de (buiten)vlucht.
Het nestblok had een afmeting van 25x25x40 cm. met een invliegopening van 6 cm. Op de bodem van de nestkast bracht ik een mengsel van klei, turfmolm en houtspaanders aan.
Nadat ik het nestblok in de vlucht had opgehangen had het direct de interesse van beide vogels.
Het blok werd met name door het popje veelvuldig geïnspecteerd. De eerste dagen alleen aan de buitenzijde maar later ook de binnenzijde. Opvallend was dat het popje de eerste dagen wel even in het invlieggat ging zitten maar het nestblok niet inging.
Steeds als het popje bezig was het nestblok te inspecteren ging ook de man over tot inspectie van het nestblok.
Begin maart nam ik de eerste paringen tussen beide vogels waar.
De paringen vonden steeds plaats op het nestblok, nooit zag ik de vogels paren op een zitstok of tak. Door de man werden hier wel pogingen toe ondernomen maar uiteindelijk kwamen beide vogels steeds weer op het nestblok terecht. Tijdens het paren viel het me op dat de man de pop veelvuldig met z'n snavel in de nek dan wel hoog op de rug vastpakte. Na een aantal dagen ontstonden hier dan ook kale plekken bij de pop.
Op 30 maart werd het eerste en op 9 april het zesde en laatste eitje door het popje gelegd. Tussendoor viel het me op dat de pop vaak geruime tijd van het nest af was. Niet helemaal gerust op een goede afloop besloot ik daarom op 7 april, acht dagen na het leggen van het eerste eitje, de eitjes te schouwen. Toen ik de eitjes wilde schouwen bemerkte ik dat ze koud (!) en "helder" van kleur waren. U zult begrijpen dat ik hierna nog maar weinig vertrouwen had in een goede afloop. Nadat het popje echter het zesde eitje had gelegd liet ze zich nog maar zelden zien.
Omdat ik bang was het broedproces van de (jonge) pop te verstoren besloot ik de eerste dagen af te zien van nestcontrole. Op 19 april kon ik echter m'n nieuwsgierigheid niet langer bedwingen en ik besloot dan ook nestcontrole uit te voeren. Bij het openen van het nestblok bleef de pop (gelukkig) rustig zitten. Hierna tilde ik het popje voorzichtig van de eitjes af om vervolgens tot m'n stomme verbazing te moeten constateren dat ze op zes bevruchtte eitjes zat!! Ik besefte dat ik teveel was afgegaan op het broedgedrag van m'n grasparkieten die normaliter vaak al bij het tweede eitje beginnen te broeden.
Gedurende het broeden werd het popje voorbeeldig door het mannetje op het nest gevoerd. Maar ook als het popje even uit het blok kwam om zich te ontlasten was hij er als de kippen bij om het haar naar de zin te maken!
Op 1 mei, 31 dagen nadat het eerste eitje was gelegd, werden de eerste drie jongen geboren. Het zesde en laatste jong zag het levenslicht op 6 mei.
Het mannetje vertoonde nu er jongen waren erg veel activiteit en hij was dan ook veelvuldig bij de voerbak en in het nestblok bij de jongen te vinden.
De jongen die na ca. 4 weken het nest verlieten waren nogal wild. Jonge veelkleurenparkieten kunnen zich dan ook snel verwonden aan gaas, draden of wanden.  Om dit te voorkomen is het verstandig planten tegen de wanden te zetten en groene takken in het gaas te steken wanneer de jonge vogels op het punt staan uit te vliegen.
Na het uitvliegen werden de jongen nog ruim twee weken door beide oudervogels gevoerd.

Voeding
Ik verstrek de vogels een mengsel van zaden bestemd voor agaporniden (50%) en grasparkieten (50%).  Verder krijgen ze eivoer gemengd met kiemzaad en scherpe maagkiezel. Van dit mengsel verstrek ik ca. 1 eetlepel per 2 vogels. Natuurlijk kunnen de vogels ook beschikken over grit. Ook krijgen ze dagelijks een stukje appel, blaadje witlof of iets dergelijks.
Erg belangrijk is ook dat ze dagelijks schoon drinkwater (niet te koud) krijgen.
Als bodembedekking gebruik ik Beukensnippers.

A. van Kooten