Vogelpest

Klassieke vogelpest is zeer besmettelijk. De incubatietijd (de periode tussen de besmetting en het optreden van de eerste symptomen) bedraagt ongeveer 10 dagen. De ziekte verloopt daarna snel, met in de meeste gevallen de dood tot gevolg. Via laboratoriumtests wordt de diagnose van vogelpest definitief vastgesteld.
Er is een ‘laag ziekmakende’ virus en een ‘hoog ziekmakende’ virus:
De effecten van de laag ziekmakende virus variëren van zeer lichte verschijnselen tot ernstige verschijnselen. De symptomen van dit virus zijn:
• Luchtwegproblemen
• daling eiproductie
• Milde tot zware ontsteking van de luchtpijp
• Gezwollen kop.

Het hoog ziekmakende virus veroorzaakt ernstige ziekteverschijnselen en plotselinge toename van de sterfte. De symptomen hiervan zijn:
• Ophoping van abnormale hoeveelheid vocht aan hoofd, aangezicht en nek
• Onderhuidse bloedingen in poten, lellen en de kam
• Weefselsterfte
• Luchtwegproblemen
• Overvloedige traanvorming
• Ontsteking bijholte van de neusholte
• Diarree
• Sloom
• Ruw verenkleed
• Eiproductiedaling.

Op dit moment kan niet voorspeld worden welke aviaire influenzastammen in potentie infectieus zijn voor de mens.
Alleen van het H5- en H9-type was de besmettingsmogelijkheid voor de mens aangetoond, in 7 gevallen met fatale afloop. Deze gevallen vonden alle in Hongkong plaats, 6 in 1997 en 1 in 2003.
De gevallen van vogelpest die wij in Europa kennen waren tot nu toe niet besmettelijk voor de mens. Van het virus van de vogelpest dat in Nederland is vastgesteld (type H7N7), werd aangenomen dat het niet gevaarlijk is voor mensen. Wel was bekend dat het een oogontsteking bij de mens kan veroorzaken. De oogaandoeningen zijn onschuldig en goed te genezen. In Nederland hadden medio april ongeveer 82 mensen een oogontsteking opgelopen als gevolg van het vogelpestvirus. Het gaat in de regel om mensen die intensief en langdurig betrokken zijn geweest bij het ruimen van met vogelpest besmette pluimveebedrijven. Drie mensen die niet bij de ruimingen betrokken waren, hebben via anderen ook eenzelfde oogaandoening opgelopen. Hieruit blijkt dat het virus overdraagbaar is van mens tot mens.
Maar nu blijkt het ook ernstiger aandoeningen te kunnen veroorzaken die zelfs dodelijk kunnen zijn.
Op 17 april overleed een Nederlandse veearts aan een longontsteking ten gevolge van een besmetting met vogelpest. Het vogelpest virus werd gevonden in de longblaasjes van de overleden persoon. Deze veearts heeft medegewerkt in het kader van de bestrijding van de vogelpestepidemie in Nederland. Bovendien blijkt uit de ervaringen in Nederland dat het virus ook kan worden overgedragen van mens op mens.

Bij besmette vogels moet zoveel mogelijk contact met besmet materiaal (stof of mest) voorkomen worden. Er dient een goede hygiëne in acht genomen te worden (handen goed wassen). Bewoners en werkers op verdachte pluimveebedrijven krijgen antivirale middelen voorgeschreven gedurende minstens 10 dagen. Indien nodig wordt de behandeling voortgezet.

Vogelpest is een griepvirus. Dit virus kan ook mensen besmetten. Er is een kleine kans dat dit gebeurt bij iemand die ook met het mensengriepvirus is besmet. Op zo'n manier zou er een vermenging van de twee virussen kunnen optreden en een nieuwe variant van het mensenvirus ontstaan, dat mogelijk gevaarlijk is voor de volksgezondheid.
Om deze situatie te voorkomen krijgt iedereen die in contact komt met zieke dieren of bewoners zijn van bedrijven of woningen waar pluimvee werd geruimd (“contactpersonen”), in het beschermingsgebied een griepvaccin.

A. van Kooten